Feljton
SRBI U BEČU
* Kakav je bio položaj Srba u osamnaestom veku * Prvi srpski stanovnici u Beču , političkoj i duhovnoj prestonici * Štampanje prvih knjiga i novina i uloga štamparije jermenskog manastira * Bečki književni dogovori Dositeja Obradovića i Vuka Karadžića * Kako su Srbi stvarali oficirske karijere u austrijskoj carskoj vojsci * Na koji način su srpski studenti osvajali bečki univerzitet * Doprinos srpskih stvaralaca u likovnoj i muzičkoj umetnosti
Tekstovi
Srbi oficiri čuvali narod od unijaćenja: Politički položaj u Austrijskoj monarhiji učvršćen i potvrđen i preko nespornih vojničkih zasluga
SAVA Prodanović u svom spisu o Srbima u austrijskoj vojsci daje opise pukovnika, uzimajući razdoblje od 1744. do 1810. godine.
02. 05. 2026. u 23:52
Šesnaest generala Srba u bečkoj vojsci u XVIII veku: General Sava Prodanović je veštine demonstrirao pred caricom Marijom Terezijom
ZA određivanje sudbine srpskog naroda u Habzburškoj monarhiji bez sumnje je od izuzetne važnosti udeo Srba u odbrani ove države od njenih brojnih spoljašnih pa i unutrašnjih neprijatelja.
01. 05. 2026. u 23:59
Srpski rječnik najava nove ere u kulturi Srba: Štamparija Jermenskog manastira odigrala je u XIX veku veliku ulogu za slovenske narode
BILE su to burne godine XIX veka u Evropi, u kojoj je stvorena koalicija velikih sila - Austrije, Rusije, Engleske i Pruske - sa isključivim ciljem da udruženim snagama skrši Napoleonovu moć.
30. 04. 2026. u 23:59
Srbi nekad, kao ni danas, nisu marili za novine: "Novine Serbske" bile prvi list koji je među Srbima širio vesti o ostalom slovenstvu
O VAŽNOSTI Beča za razvoj srpskog štamparstva svakako svedoči i to što su se iz ovog grada oglasile i prve srpske novine.
28. 04. 2026. u 23:59
Seoba na peštanski Univerzitet: Car Leopold je 13. septembra 1795. godine dao dozvolu za prodaju Novakovićeve srpske štamparije
UPRKOS nesumnjivoj podršci koju je za svoj rad oko štampanja knjiga imao u mitropolitu Stefanu Stratimiroviću, Stefan Novaković je i dalje nailazio na razne teškoće, pa i intrige čije osnove nisu uvek dovoljno jasne.
26. 04. 2026. u 23:59
Srbin konačno postaje vlasnik štamparije: Posle dugih vekova, 18. aprila 1793. u Beču, prvi put je štamparija došla u srpske ruke
UPRKOS činjenici da se Jozef Kurcbek nije posebno zamerio srpskoj čitalačkoj publici, teško se ipak oteti utisku da su ga Srbi smatrali strancem i čovekom koji isključivo misli na svoju ličnu korist, a ne i na zahteve naroda za čije je potrebe štampao knjige.
25. 04. 2026. u 23:59
Smenjivanje cenzora u srpskoj štampariji: Oko crkve u Beču i bogosluženja izbili srpsko- -grčki sukobi, sa nesumnjivom političkom pozadinom
PITANjE cenzora u Kurcbekovoj srpskoj štampariji rešavale su najviše državne vlasti.
24. 04. 2026. u 20:33
Carica lično odobrava štampariju na ćirilici: Marija Terezija tražila da se smanje intenzivne rusko-srpske duhovne i političke veze
KAKO su pred austrijskim državnim vlastima ležale nerešene molbe srpskih crkvenih velikodostojnika da im se odobri otvaranje jedne ćirilske i srpske štamparije, velika potreba za knjigama i školama upućivala je srpske velikodostojnike da se za pomoć obrate i carskoj Rusiji, čija se zaštitnička politika već ispoljila prema svim pravoslavnim hrišćanima.
23. 04. 2026. u 23:45
Katolička crkva nadzire štampanje srpskih knjiga: Na molbe srpskih mitropolita za osnivanje štamparije, iz Beča stizao negativan odgovor
POSLEDNjA knjiga koja je izašla iz štampe na srpskom jeziku - izašla je u Veneciji, iz štamparije Bartolomeja Ginamija 1637. godine.
22. 04. 2026. u 23:55
Samozvani despot prvi Srbin stanovnik Beča: Za vreme opsade 1683. posebno se istakao Đorđe Mihajlović, koji je pokazao veliku hrabrost
O DOLASKU Srba u Beč i njihovom ponovnom naseljavanju tokom XVI i sve do kraja XVII veka malo se zna. Iz arhivskih dokumenata znaju se imena srpskih trgovaca, na čelu sa Jovanom Deodatom, koje je car Leopold 14. juna 1670. oslobodio plaćanja tridesetnice, carine i zemaljskog nameta na novac koji njegovi liferanti nose u Beč.
21. 04. 2026. u 18:00
Slika stare otadžbine spas od asimilacije: Sredinom 18. veka masovna seoba Srba u Rusiju - Carica Jelisaveta I poverila im je čuvanje granice
SLOŽENE prilike u kojima se obreo srpski narod u austrijskoj imperiji tokom XVIII veka nedvosmisleno upućuju na više kulturnih slojeva, na njihovo preplitanje i ponekad ostvarene simbioze.
20. 04. 2026. u 23:50
Suočavanje srpskog naroda sa novim protivnicima: Zbog vojničkih zasluga, Srbi su postali prvorazredan činilac austrijske državne politike
U SVOM znamenitom delu „Dositej Obradoviću istorijskoj perspektivi XVIII i XIX veka” Mita Kostić je s pravom napisao: „Terezijanski Beč bio je prava etnografska minijaturna slika mnogonarodne Habzburške monarhije”.
19. 04. 2026. u 23:59
