PRONAĐENO DREVNO NEOLITSKO NASELJE: Ono je drugačije od drugih, evo šta su naučnici otkrili
05. 07. 2025. u 23:11
JEDNIM drevnim neolitskim gradom u južnoj Anadoliji u Turskoj su verovatno upravljale žene, što nije bila uobičajena pojava, sugerišu arehološki nalazi.
Foto: Profimedia
Naučnici veruju da se radilo o urbanom području u kojem su ljudi pre oko 9.000 godina živeli u matrijarhatu.
Izdvojeni su drevni genomi iz više od 130 skeleta iz 35 različitih porodičnih grobnica na lokalitetu Čatalhojuku, drevnom gradu koji se smatra jednim od najbolje očuvanih neolitskih naselja u južnoj Anadoliji u Turskoj. Ukupno je pronađeno oko 395 skeleta muškaraca i žena u grobnicama ispod podova gradskih kuća podignutih od nepečene opeke sušene na suncu, tzv. ćerpiča.
Tim genetičara, arheologa i bioloških antropologa je proteklih 12 godina koristio najsavremeniju tehnologiju za analizu DNK iz pronađenih skeleta. Članovi porodica u neolitskom Čatalhojuku su sahranjivani zajedno, tako da su istraživači mogli utvrditi da su genetske linije majki imale ključnu ulogu u povezivanju članova domaćinstva.
Takođe, gde god da je postojala genetska veza, ona je identifikovana preko ženske linije - ovo otkriće sugeriše da su muževi nakon braka dolazili u porodično domaćinstvo supruge, a ne obrnuto, kao što je slučaj u patrijarhatu, naveli su istraživači.
Pretpostavlja se da je grad bio naseljen više od 1.000 godina (od 9000. do 8000. godine pre nove ere), a bio je poznat po velikom broju pronađenih ženskih figurina, mogućim predstavnicama kulta Majke Boginje i drugim obeležjima matrijarhalnog društva.
MATRIJARHAT ILI SAMO ŽENSKO NASLEĐE
Nova analiza DNK iz drevnog naselja Čatalhojuk otkrila je neobičan obrazac u vezi sa međugeneracijskim odnosima, a to je da su porodične veze u kućnim sahranama uglavnom pratile majčinu liniju. To je značajno otkriće, jer se dosadašnja neolitska i bronzana arheološka nalazišta u Evropi češće povezuju s muškim nasleđem i patrilinearnim strukturama.
Posebno je upečatljivo da je, pored toga, u grobovima pronađen veći broj sahranjenih ženskih beba i dece, što nije uobičajen nalaz, a može ukazivati na značajniji društveni status žena u toj zajednici. Ove informacije su dobijene zahvaljujući analizama DNK, jer kod male dece i odojčadi biološki pol ne može pouzdano da se utvrdi samo na osnovu skeleta, sve do perioda nakon puberteta, prenosi "Lajv sajens".
Otkrića predstavljaju suprotnost slučajevima viđenim u neolitskoj Evropi, gde su muške linije bile u prvom planu. To pokreće intrigantna pitanja - kada, kako i zašto je došlo do tako dubokih promena u načinu na koji su društva bila organizovana?
Naučnici već rade na uporednim analizama drugih, starijih društava iz istog regiona. Ako slični obrasci budu uočeni i drugde, ovo otkriće bi moglo značiti da je Čatalhojuk bio deo šireg, ali slabo dokumentovanog modela ranog društvenog uređenja u kome su žene imale centralnu ulogu.
(rt.rs)
BONUS VIDEO - Potraga za delovima tela kod Lazarevca
Preporučujemo
ROBOVI ILI IPAK MAJSTORI? Istina o graditeljima piramida konačno otkrivena (VIDEO)
04. 07. 2025. u 23:00
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
SKRASIO SE SA VODITELjKOM: Reditelj je bio muž Nede Arnerić, sa Tanjom Bošković ima dvoje dece, voleo je i misicu i njenu rođaku
POZNATI reditelj, producent i scenarista Dejan Karaklajić učestvovao je u stvaranju brojnih kultnih ostvarenja poput: "Ljubavni život Budmira Trajkovića", "Maksimetra" i "Kino oka", ali i serija "Tajne vinove loze".
12. 01. 2026. u 09:55
ODLUKA DONETA: Nacionalnu penziju će dobiti ove javne ličnosti, evo ko je sve na spisku
NA spisku se nalaze neka od najpoznatijih imena na polju književnosti, filma, opere i narodne muzike.
11. 01. 2026. u 17:03
UKRAJINCI PIŠU: Ramzanu Kadirovu otkazali bubrezi! Porodica se okuplja u bolnici
ZDRAVSTVENO stanje lidera Čečenske Republike Ramzana Kadirova navodno se pogoršalo, a neki mediji izveštavaju da je na dijalizi zbog otkazivanja bubrega. Informacije se zasnivaju na izvorima iz Glavne obaveštajne uprave Ministarstva odbrane Ukrajine (GUO).
11. 01. 2026. u 17:46
KADA SE NIKOLA JOKIĆ VRAĆA NA TEREN?! Ovo su nojnovije informacije!
Moraće košarkaš Denvera Nikola Jokić još da sačeka kako bi se vratio na teren.
12. 01. 2026. u 14:11
"OVO JE BILA TEŠKA LEKCIJA": Šta se desilo s Bikovićevom bivšom nakon što se OSUĐENA zbog droge?
AGLAJA je osuđena u novembru prošle godine, a svi se pitaju šta se dešava sa njom nakon što joj je izrečena kazna
12. 01. 2026. u 12:35
INDIJANSKI POGLAVICA SRPSKOG POREKLA: Ričard Milanović zadužio Indijance, na oca Srbina bio ponosan
RIČARD Milanović rođen je 4. decembra 1942. godine u Kaliforniji od oca Stevana Milanovića, Srbina iz okoline Zagreba, i majke Lavren Migel, indijanske princeze iz plemena Šošoni.
12. 01. 2026. u 09:15
NAPUSTILA GRAD I NA BABOVINI ODGAJA DECU: Mlada Beograđanka Aleksandra odlučila da se pre 14 godina vrati u planinsko selo Vlase kod Vranja
MOJ tata se ljutio na mene, govorio je, ja sam odatle otišao, a ti se vraćaš, ali ja sam odlučila i na kraju je život tako sve uredio da na mestu u planinskom selu Vlase, gde je njegova majka Ljubica odgajala trojicu sinova i jednu kćer, to sada radim i ja - započinje svoju po mnogo čemu neobičnu priču tridesetšetogodišnja učiteljica Aleksandra Ljubić, književnica, slikarka, supruga, odbornica u skupštini grada i, kako kaže, najvažnije mama Darka (14), Đorđa (10), Veljka (8) i Marijane (7).
10. 01. 2026. u 15:08
FRANCUSKA PRETI IZLASKOM IZ NATO-a: Glasanje u parlamentu, bes prema Trampu zbog Venecuele, Izraela i Grenlanda
FRANCUSKA je zapalila političku fitilj-bombu u samim temeljima NATO-a, u trenutku kada se globalne tenzije ubrzano prelivaju sa periferije na samu strukturu zapadnog bezbednosnog sistema.
10. 01. 2026. u 06:30
SKRIVENA PRETNjA IZ VOJNE BAZE: Tajni grad veličine 100 Moskvi na Grenlandu - duboko ispod ledenog pokrivača
NAUČNICI upozoravaju na ozbiljan ekološki rizik od napuštene američke vojne baze Kamp Senčuri, poznate kao „grad pod ledom“, koju je slučajno ponovo otkrio NASA-in radar 2024. godine duboko ispod ledenog pokrivača Grenlanda.
10. 01. 2026. u 15:43
Najnovije iz rubrike
IDEALAN SPOJ: Ova TRI horoskopska para dobijaju najlepšu decu
NjIHOVA deca su posebna, saosećajna, šarmantna, a neki su rođeni da budu lideri.
12. 01. 2026. u 11:51
DA LI KISELI KUPUS SME DA STOJI NA TERASI KAD JE NAPOLJU MINUS? Srbi se pomamili sa zimnicom, a masovno prave grešku
SAZNAJTE kako bezbedno čuvati kiseli kupus i zimnicu zimi. Stručnjaci upozoravaju na smrzavanje, dok savetuju najbolja mesta za čuvanje i koje namirnice najlakše podnose terasu.
12. 01. 2026. u 11:17
INDIJANSKI POGLAVICA SRPSKOG POREKLA: Ričard Milanović zadužio Indijance, na oca Srbina bio ponosan
RIČARD Milanović rođen je 4. decembra 1942. godine u Kaliforniji od oca Stevana Milanovića, Srbina iz okoline Zagreba, i majke Lavren Migel, indijanske princeze iz plemena Šošoni.
12. 01. 2026. u 09:15
KOLIKO KORAKA NAM JE POTREBNO DNEVNO ZA ZDRAVIJI ŽIVOT? Nova studija ima drugačije odgovore od dosadašnjih
AKO hodate da biste poboljšali svoje zdravlje, možda nećete morati da idete toliko daleko koliko se do sada mislilo
12. 01. 2026. u 08:29
DAN ZA DOGOVORE I TRGOVINU Astro savet za ponedeljak, 12. januar: Evo na kojih 6 znakova najviše utiče sekstil Meseca i Merkura
MESEC, simbol trgovine, u poslovičnoj, intuitivnoj Škorpiji, danas obrazuje sekstil s Merkurom, planetom biznisa, u ambicioznom Jarcu, znaku uspeha.
12. 01. 2026. u 07:00
Komentari (0)